Huế Xưa - Điện Cần Chánh


Cần Chánh, ngôi điện đẹp nhất trong Tử Cấm Thành, tồn tại qua 13 triều vua Nguyễn, bị đốt rụi năm 1947, ngày nay chỉ còn nền móng. Để phục hồi lại điện cần 32 triệu USD, một cái giá khủng khiếp cho một mồi lửa trong chiến tranh.



Nền điện từ hơn 10 năm nay được sử dụng làm sân khấu các chương trình nghệ thuật cung đình

Cần Chánh là ngôi điện dùng làm nơi thường triều của vua Nguyễn. Điện được xây dựng năm Gia Long thứ 3 (1804), sau còn được tu bổ nhiều lần. Đây vốn là ngôi điện có kết cấu gỗ lớn và đẹp nhất trong Tử Cấm Thành.

Về tổng thể, Điện Cần Chánh được bố trí trên trục chính (đường "Dũng đạo") của Đại Nội - nằm giữa điện Thái Hoà (nơi thiết triều chính) và điện Càn Thành (nơi ở của vua). Trước Điện Cần Chánh có "Sân bái mạng", là nơi tập hợp văn võ bá quan khi chầu vua, dâng biểu. Điện cùng với nhà tả vu, hữu vu (phục vụ việc chuẩn bị nghi lễ và chiêu đãi khách) họp thành bố cục kiến trúc hình chữ môn (門). Điện đặt trên một nền đài cao gần 1m, bó vỉa bằng gạch vồ và đá thanh. Diện tích mặt nền gần 1000m2. Chính điện 5 gian, 2 chái kép, tiền điện 7 gian, 2 chái đơn, hai bên đông tây có 4 hồi lang nối qua điện Văn Minh, Võ Hiển và qua Tả Vu, Hữu Vu. Toàn bộ bộ khung gỗ gồm 80 chiếc cột bằng gỗ lim. Phần lớn kết cấu bộ khung bên trên đều được chạm trổ trang trí rất tinh xảo, công phu.

Điện Cần Chánh là nơi vua tổ chức lễ thiết triều vào các ngày mùng 5, 10, 20 và 25 âm lịch hàng tháng. Ngoài ra điện còn là nơi vua Nguyễn tiếp đón các sứ bộ quan trọng, nơi tổ chức các buổi tiệc tùng trong những dịp khánh hỷ. Trong điện, ở gian giữa của nhà chính đặt ngự tọa, hai bên treo các bức tranh gương thể hiện cảnh đẹp Kinh đô và bản đồ các tỉnh trong nước lồng trong khung kính. Điện Cần Chánh còn là nơi trưng bày nhiều báu vật của triều Nguyễn như các đồ sứ quý hiếm của Trung Hoa, các hòm tượng ấn vàng, ấn ngọc của triều đại...


Photobucket

Góc Điện Cần Chánh (bìa phải) từ Đại Cung Môn. Thời kì này điện không có cửa, mà dùng rèm che mưa nắng.

066_001

Điện đặt trên nền cao, có ba lối lên xuống. Hãy để ý đến hàng cột chống xuống sân và đám lá ngô đồng vun ở góc bậc.

Photobucket

Ba bức ảnh với chú thích người đánh chuông điểm giờ trong cung. Bức đầu tiên khác một chút so với hai bức còn lại. Đám lá ngô đồng ở chân cột cho thấy các bức ảnh này được chụp cùng một thời điểm.

Photobucket

Ta nhận ra đây là Điện Cần Chánh. Ảnh cận cảnh khẳng định thời kì này điện không có cửa.

Photobucket

Một số chi tiết gặp lại ở ảnh dưới: hai chùm đèn, những bức tranh đầu cột, những ô tranh gương chữ nhật xếp thành hình ô van trên bức tường hồi

Photobucket

Các cây cột không có bệ kê. Bức tường hồi có đặt một giá gương lớn. Ảnh chụp trước 1404

Photobucket

Ghi chú trên ảnh là gương của Vương phi

Photobucket

Gian làm việc của vua cùng các đại quan

Photobucket

Điện sau một đợt tu bổ. Không thấy giá gương, lồng đèn thay thế cho chùm đèn, các cây cột được kê lên bệ đá. Một tấm thảm trải từ cửa đến ngai vua, trên đó có mấy chiếc bàn được đặt cách quãng. Trên ngai vua có bửu tán như ở Điện Thái Hòa.

64

Nội thất trong điện vô cùng lộng lẫy

Photobucket

 Ở đây có vô số những báu vật hoàng cung

Photobucket

Một chiếc bình

67

Hoàn toàn chính xác khi đánh giá đây là ngôi điện đẹp nhất

Photobucket

Rất nhiều đèn làm cho điện thêm lung linh

Photobucket

Từ trong điện nhìn ra, bên trái là Tả Vu với cây ngô đồng

Photobucket

Góc chụp từ gốc cây ngô đồng thu vào ống kính phần lớn các công trình nơi này. Từ bìa trái sang phải: Đại Cung Môn, Hữu Dược Lang, Hữu Vu, Điện Cần Chánh.

59

Điện Cần Chánh dưới thời vua Khải Định

Photobucket

Sân Bái Mạng trong Lễ Tứ Tuần Đại Khánh vua Khải Định

http://nguyentl.free.fr/autrefois/quarantenaire-kd/traversee_decoree_palais_CanChanh.jpg

Phía bên Điện Cần Chánh, tiền sảnh đón tiếp mới được nới ra trên sân (?)

http://nguyentl.free.fr/autrefois/quarantenaire-kd/diner_donne_aux_mandarins_Palais_CanChanh.jpg

Bên trong điện các quan dự tiệc trong phục phẩm.

http://nguyentl.free.fr/autrefois/quarantenaire-kd/dejeuner_KD_au_Palais_CanChanh.jpg

Vua Khải Định chủ trì buổi tiệc

Photobucket

Các vũ công cạnh chiếc vạc đồng trước Đại Cung Môn

Photobucket

Biểu diễn nhã nhạc cung đình trên sân Bái Mạng

Photobucket

Vẻ ngoài Điện Cần Chánh khác lạ bởi hệ thống cửa được thay thế


Hình ảnh Điện Cần Chánh trong lễ đăng quang của vua Bảo Đại


Năm 1947 toàn bộ Điện Cần Chánh bị thiêu rụi. Vàng son một thời còn lại là phần nền móng và bức tường sau điện



Đọc thêm: Xem người Nhật tái thiết Điện Cần Chánh

Nhận xét